اما احکام مربوط به عزاداری معمولا در چند بخش مطرح می‌شود که آن‌ها را در قالب پرسش و پاسخ ارائه می‌دهیم:

1. ایا سینه‌زنی یا رفتارهای نظیر آن‌که موجب صدمه بدن می‌شود از نظر اسلام حرام نیست؟

از نظر شرعی، ضررزدن به بدن حرام است اما این‌که چه ضررهایی شرعا حرام محسوب می‌شوند جای دقت بیشتری دارد مثلا اگر شما برای گرفتن کارت حضور در جلسه کنکور مجبور به ایستادن در صفی طولانی باشید که احیانا در نهایت پر و پایتان حسابی درد بگیرد یا برای پاس‌کردن دو واحد تربیت بدنی مجبور شوید ده‌تا بارفیکس با مشقت بسیار بروید و تا دو روز گرفتگی عضلات ساعد و بازو را تحمل کنید یا حتی در هوای سرد زمستان برای خواندن نماز صبح مجبور شوید با آب سرد وضو بگیرید و احیانا دچار عوارض خشکی و پژمردگی پوست بشوید، در همه این موارد به بدنتان ضرر رسانده‌اید اما عقلا تحمل این ضررهای ناچیز، صحیح و قابل قبول است. به‌عبارت دیگر در بسیاری از این موارد این ضررها از دید عقلا ضرر محسوب نمی‌شود و یا اگر بشود با توجه به هدفی که درپی آن بودید تحملش عاقلانه است. معیار شرع هم همین است یعنی صرف قرمز شدن پوست و امثال آن، از دید شرع ضرر مورد توجه» یا به اصطلاح فقهی معتنابه» محسوب نمی‌شود و در نتیجه اشکالی ندارد و اگر هم احیانا ضررهایی باشد که انسان در حالت عادی تحمل آن را بر خود روا نمی‌دارند (مثلا ده‌ساعت همراهی با هیئت با پای پیاده در زمین ناهموار و پر از خاک و خاشاک) به واسطه احیای عزاداری سالار شهیدان که یکی از ضرورت‌های مذهب محسوب می‌شود از نظر شرعی اشکالی ندارد.



دربارة قمه‌زنی یا سینه‌زنی با تیغ و امثال آن هم تقریبا مسأله از جهت ضرر و صدمه‌ای که به بدن وارد می‌شود روشن است اما اگر ادعا شود زخم آن به‌طور معجزه‌آسایی بهبود می‌یابد و در هرحال از این جهت اشکالی ندارد، باید به یک حکم ثانوی هم توجه داشت و آن این‌که برخی از این رفتارها موجب سوء‌برداشت و یا سست‌شدن مبانی مذهبی در ذهن دیگران یا به اصطلاح وهن مذهب» است که یقینا حرام است چنان‌که بعضی از مراجع به این حکم تصریح دارند (استفتاءات مقام معظم رهبری، مسأله 1461)





2. استفاده از ابزار و آلات موسیقی در دسته‌های عزاداری چه حکمی دارد؟

در این‌باره دو بحث متفاوت مطرح است یکی خود آهنگ‌های مورد استفاده که اگر آهنگ‌های محرک و مورد استفاده در مجالس لهو و لعب (مجالس گناه و خوش‌گذرانی‌‌های حرام) باشد حرام است و این ربطی به خود آلات موسیقی ندارد و شامل سبک‌های مداحی هم می‌شود، و دیگری ابزار مورد استفاده که اگر ابزار متداول نظیر طبل و سنج و شیپور باشد که بیشتر در امور نظامی و... به‌کار می‌رود صرف استعمال آن‌ها اشکال ندارد اما اگر آلات مورد استفاده در مجالس لهو و لعب باشد استفاده از آن‌ها حتی‌ اگر به‌خودی‌خود اشکال نداشته باشد (که در بعضی موارد دارد: استفتاءات رهبر مسأله 1164) با این حال به‌دلیل عدم تناسب آن‌ها با فضای عزاداری اهل‌بیت‌علیهم‌السلام سزاوار دانسته نشده است (همان، مساله 1448).






برروی ادامه مطلب کلیک کنید

3. سبک‌های خاص سینه‌زنی و کارهایی نظیر صدای سگ‌درآوردن و امثال آن چه حکمی دارد؟

بسیاری از این رفتارها شاید به‌خودی‌خود اشکالی نداشته باشد. فرض کنید شما یک ساعت تمام درون حمام صدای حیوانات مختلف را درآورید! هیچ اشکالی ندارد اما در مجالس عمومی از دو جهت ممکن است این کارها دچار مشکل باشد.

اولا: از دست دادن حرمت و منزلت انسانی در اجتماع که حفظ آن بر هر فردی واجب است. در نتیجه اگر برخی حرکات یا سبک‌های عزاداری در منظر عموم صورت خوبی نداشته و مورد تمسخر قرار گیرد حرام است و اصولا: انگشت‌نماشدن یا به اصطلاح فقهی شهرت» از دیدگاه شرع مذموم است چون با حرمت یک انسان مومن منافات دارد!

ثانیا: برخی از این رفتارها مصداق وهن مذهب» و عامل تمسخر و مورد استهزاء واقع‌شدن معارف دینی است که در این‌صورت یقینا حرام است.

البته ذکر این نکته خالی از لطف نیست که درباره بعضی از رفتارها که به ظاهر خلاف عرف است در خصوص روز عاشورا استثنا قائل شده‌اند؛ چون در آن روز همه عالم عزادار اباعبدالله هستند. نقل شده یکی از مراجع نجف در روز عاشورا ناگهان عمامه از سر برداشت و با پای برهنه به میان عزاداران دوید و...، بعدها از ایشان به‌دلیل این رفتار خلافشان که حفظش برای امام جماعت لازم است سوال شد ایشان فرمودند: امام زمان (عج) را دیدم که در بین عزاداران با سر و پای برهنه مشغول عزاداری بود... جان عالم فدای خاک پای برهنه‌اش)

4. ایا گفتن برخی جملات از زبان اهل‌بیت یا خواندن اشعاری که دربردارنده رفتارها یا گفتارهایی از اهل‌بیت است که سند تاریخی ندارد و یا خیال‌پردازانه است، دروغ‌بستن به اهل‌بیت محسوب نمی‌شود؟

در این‌یاره هم مسأله دو صورت دارد گاهی نحوه بیان مطالب و ارائه روضه به‌صورتی است که کاملا شکل بیان واقعة تاریخی و نقل عین جملات اهل‌‌بیت را دارد در این‌صورت ذکر وقایع بدون سند و مدرک صحیح نیست و به نحوی دروغ‌بستن به ایشان است، اما گاهی مقام بیان و حال‌وهوای موجود در فضای روضه به نوعی پرداخت خیال‌گونه و شاعرانه یا به‌قول مداح‌ها زبان حال» است که معمولا در اشعار بیشتر رواج دارد در این‌صورت، فرض دروغ بستن مطرح نیست فقط باید مراعات حرمت اهل‌بیت و جایگاه بلند اخلاقی و معنوی آن‌ها در انتساب رفتارها و گفتارها بشود.





برچسب ها: احکام عزاداری، احکام عزاداری Ashura - Muharram،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 17 آذر 1389 توسط حجت الاسلام والمسلمین محمد حسین زاده