سؤال: منظور از تولى و تبرى چیست؟

 

توضیح این كه: منظور از «تولى» و «تبرى» كه به عنوان دو دستور اسلامى به ما آموخته‏اند چیست و آیا این دو دستور را در دنیاى امروز نیز مى‏توان انجام داد؟

پاسخ: معمولا «اسلام» را تشبیه به درخت برومندى مى‏كنند كه مبانى عقیده‏اى، اصول و ریشه‏هاى آن را تشكیل مى‏دهد و برنامه‏هاى وسیع عملی، فروع و شاخه‏هاى آن را و نیز معمولا ده موضوع را به عنوان فروع و شاخه‏ها ذكر مى‏كنند، در حالى كه برنامه های عملی اسلام گسترده‏تر از آن است كه در ده موضوع خلاصه شود، ولى اهمیت این دستورات ده گانه سبب شده است كه آنها را در ردیف اول بشمارند وگرنه مسلما منحصر به اینها نیست. از این دستورات ده گانه، سه قسمت مربوط به عبادات و نیایش و پیوند با خداست - نماز، روزه، حج - و دو قسمت مربوط به مسائل اقتصادى و پیوند با خلق خدا - زكات، خمس - و پنج قسمت مربوط به مسائل اجتماعى و نظامى و سیاسى است - جهاد، امر به معروف و نهى از منطر، تولى و تبرى - فعلا سخن از دو دستور اخیر است كه به معنى «دوست داشتن» و «تنفر داشتن» است. چه كسى را دوست بداریم و از كه متنفر باشیم؟  

دوستان خدا، مردم حق طلب، انسانهاى ارزنده و حامیان حق و عدالت را دوست بداریم و از آلودگان، ستمگران، بى بند و باران و دشمنان خدا و مردم، متنفر باشیم.  

 

چرا همه را دوست نداریم؟ چرا با همه خلق خدا خوب نباشیم؟ مگر در دنیاى امروز مى‏توان اصل زندگى مسالمت‏آمیز را با همه كس و در همه جا فراموش كرد؟  

باید از كسانى كه از طرفدار «تز» دوستى با همه و در تحت هر شرایطى هستند پرسید: آیا در جهاتى كه ظالم و مظلوم و ستمگر و ستمدیده، استعمارگر و استعمار شده، حق طلب و اشغالگر و پاك و ناپاك وجود دارد همه را دوست بداریم؟! با همه خوش باشیم؟! ما به همه كمك كنیم؟! آیا هیچ منطق انسانى چنین اجازه‏اى را به ما مى‏دهد؟ آیا عاطفه زنده هیچ مردمى با این سازشكارى غلط هماهنگى دارد؟  

 

برروی ادامه مطلب کلیک کنید.

اگر این دو اصل در اصول اساسى برنامه‏هاى عملى اسلام گنجانیده شده، به خاطر آن است كه طرفداران حق و عدالت و آزادگى و پاكى و درستى، صفوف خود را هر چه فشرده‏تر سازند و ناپاكان و ستمگران و آلودگان هر چه تنهاتر بمانند و در یك محاصره اجتماعى و اخلاقى از طرف انسانهاى مثبت و ارزنده قرار گیرند.  

آیا بدن آدمى هر غذایى را مى‏پذیرد؟ آیا ذائقه انسان یك وسیله تولى و تبرى، براى جدا كردن غذاهاى مفید از زیانبخش نیست؟  

آیا به هنگام خوردن غذاهاى مسموم و گرفتار شدن بدن به مسمومیت غذایى، «معده» را سازشكارى را پیش مى‏گیرد و انسان را تسلیم مرگ مى‏كند یا این كه تمام قدرت خود را به كار مى‏اندازد تا از طریق «استفراغ تنفر خود را از غذاى مسموم ابراز كرده، آن را به بیرون پرتاب كند؟

آیا تعادل نیروى جاذبه و دافعه رمز بقاى جهان هستى نیست؟ چگونه بقاى جامعه انسانى مى‏تواند از تعادل این دو نیرو كه در شكل تولى و تبرى ظاهر مى‏شود مستنا بماند؟  

اگر به جاى این دو دستور، روح سازشكارى با همه كس و هر مكتب و بى تفاوت بودن در برابر هر چیز و هر صحنه پیدا شود و عوامل مثبت و سازنده را جذب نكند و عوامل مزاحم و منفى را از خود نراند، نابودى چنان اجتماعى سریع خواهد بود؛ به همین دلیل، در حدیثى از پیامبر (ص) مى‏خوانیم: «اوثق عرى الایمان الحب فى اللَّه و البغض فى اللَّه؛ محكمترین دستگیره‏هاى ایمان، دوست داشتن براى خدا، و ابراز تنفر كردن براى خداست.» [2]

پى‏نوشت‏ها


[1]. سفینه البحار، جلد 1.

[2]. پاسخ به پرسشهاى مذهبى - نویسندگان: آیات عظام ناصر مكارم شیرازى و جعفر سبحانى





برچسب ها: منظور از تولى و تبرى چیست؟،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ جمعه 24 اردیبهشت 1389 توسط حجت الاسلام والمسلمین محمد حسین زاده