در واقع نگاهی به نحوه‌ عزاداری بانوان در عصر حاضر نشان می‌دهد كه عزاداری این قشر جامعه همواره با مسائل و آسیب‌هایی روبرو بوده كه توجه به آن‌ها بسیار مهم و ضروری است، حال آن‌كه بانوان به دلیل وجود عواطف و احساسات شدید گرایش بیشتری نسبت به مسائل مذهبی دارند و به همین دلیل شناخت آسیب‌ها و مشكلات آنان در برپایی مراسم عزاداری و آسیب‌شناسی آن امری ضروری است.

خرافات و شبهات

      از آسیب‌های جدی در زمینه‌ی عزاداری بانوان هم‌چون آقایان ورود خرافات و شبهات به محافل مذهبی است. شاید دلیل این امر، نبود روحانیان و مُبلّغان آگاه، فعال و باسواد باشد كه به دلیل عدم آگاهی باعث ورود خرافات و شبهات در وقایع محرم و مسائل مربوط به دین می‌شوند. هم‌چنین از آن‌جا كه اكثر بانوان به دلیل وجود مشغله‌های فراوان، كمتر فرصت حضور در جامعه را می‌یابند و به تبع آن از مسائل روز جامعه بی‌اطلاع هستند وجود یك مُبلّغ آگاه و فعال می‌تواند تأثیر به‌سزایی در آگاهی آن‌ها داشته باشد. شاید در جامعه‌ بانوان هنوز خرافات و شبهات به صورت جدی شیوع نیافته باشد اما برخی برخوردها زنگ خطری جدی در این رابطه است.

        در این زمینه با اشاره به اینكه عزاداری در عاشورا توسط بانوان اوج گرفته و حضرت زینب(س) در كربلا و ام‌البنین در مدینه اولین مراسم عزاداری را انجام داده‌اند، می توان گفت: عاشورا جریانی است كه یك بال آن احساسات و عواطف است و از آن‌جا كه این بُعد در زنان بسیار قوی بوده آنان نقش مهمی در تبیین جریان عاشورا دارند.

       در مورد وضعیت عزاداری بانوان با بیان اینكه به علت ریشه‌های محكم مذهبی، مراسم و مجالس متعددی توسط بانوان در سطح شهر برگزار می‌شود كه در زمینه ی تعداد و استمرار برگزاری این مجالس نیز زنان از مردان جلوتر هستند،می توان افزود: متأسفانه محتوای مجالس زنانه بسیار خام و ساده و خالی از معارف عمیق و اصیل اسلامی است.

  عدم استفاده از طلبه‌های فاضل و تحصیل‌كرده و استفاده از مداح‌های كم‌سواد و سطحی را می توان دلیل این مطلب عنوان كرد و این امر باعث ورود خرافات به مجالس زنانه شده است. انجام اقداماتی در زمینه ی تربیت طلبه‌های خانم در حوزه‌های علمیه و استفاده از آن‌ها در مراسم عزاداری بانوان ضروری است.

      آسیب دیگر در باب عزاداری بانوان ورود تجملات به مراسم و محافل عزاداری آن‌ها است. اگر به مراسم و محافل مذهبی كه در گذشته برپا می‌شدند خوب بنگریم از سادگی كه در نوع پذیرایی به چشم می‌خورد، تا نشستن صمیمانه‌ بانوان كنار همدیگر بر روی زمین و جمعیت زیادی كه دور هم یكجا جمع می‌شدند و هم‌نوا با هم برای امام حسین(ع) اشك می‌ریختند همه و همه بیانگر زیبایی سنت‌هایی است كه به فراموشی سپرده شده است، شاید آن زمان و در آن محافل بانوان بیشتر با عاشورا و اهدافش ارتباط برقرار می‌كردند و اشكی كه ریخته می‌شد به علت وجود سادگی‌ها زیباتر بود اما امروزه تجملات جای تمام این سادگی‌ها را گرفته‌اند.

       مراسم عزاداری در منازل مبله برگزار می‌شود و جمعیتی كه یكجا جمع می‌شوند بسیار اندك هستند. وسایل پذیرایی نیز با گرایش به پدیده چشم و هم‌چشمی هر روز تجملاتی‌تر می‌شود و به نظر می‌رسد بار معنوی مراسم عزاداری امام حسین(ع) كه محور زندگی ایشان بر پایه سادگی قرار داشته، پایین آمده است و این یكی از آسیب‌های عزاداری كنونی در میان بانوان است.

تجمل‌گرایی

یكی از مشكلات جدی بانوان در زمینه ی عزاداری عدم وجود مكانی تفكیك شده از آقایان برای برگزاری مراسم‌ است. متأسفانه بانوان، حسینیه یا تكیه ای كه مخصوص آنان باشد ندارند یا اگر هم‌چنین مكان‌هایی وجود داشته باشد تعداد آن بسیار كم است. 

نبود حسینیه‌ مخصوص بانوان

یكی از مسائل مهمی كه در مورد عزاداری بانوان مطرح است بحث حضور آن‌ها در خیابان‌هاست. همان‌طور كه می‌دانیم بانوان بخش عظیمی از جمعیت جامعه را تشكیل می‌دهند اما اظهارنظرهایی مبنی بر اینكه بانوان حق حضور در كنار مردان در خیابان‌ها و ... را ندارند و باید فقط در محافل خصوصی به عزاداری بپردازند، وجود دارد.

      این مسئله قابل ذكر است كه دسته‌های سینه‌زنی و زنجیرزنی كه در خیابان‌ها به عزاداری می‌پردازند مزیت‌هایی دارند كه بیشتر انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهد از جمله برگزاری برخی نمایش‌ها كه یادآور واقعه عاشوراست، حركت جمعیت به طور جمعی و نوحه‌سرایی و . . . كه شاید این موارد تأثیر بیشتری بر روی همه اقشار اعم از آقایان و بانوان داشته باشد.

حضور در خیابان‌ها

با این تفاسیر به نظر می‌رسد با وجود مشكلاتی چون نبود حسینیه مخصوص بانوان، كمبود روحانیان و طلبه‌های تحصیلكرده و وجود دید منفی نسبت به حضور بانوان در خیابان‌ها و اجتماعات، در مراسم عزاداری سرو و سالار شهیدان، نحوه عزاداری بانوان را با آسیب‌ها و مشكلاتی مواجه كرده است.

این قشر كه بخش عظیمی از جامعه را تشكیل می‌دهند در عزاداری‌های امام حسین(ع) و تبیین جریان عاشورا نقش مهمی دارند و باید به امور آن‌ها در این زمینه رسیدگی شود اما متأسفانه در هیئت‌های مذهبی توجه خاصی به این قشر نشده و شورای فرهنگ عمومی هم به عنوان یكی از اركان سیاست‌گذاری‌های فرهنگی در شهر كمتر توانسته در خصوص رفع مشكلات این قشر تصمیم‌گیری كند.

به نظر می رسد انجام اقداماتی نظیر آن‌چه در ایام ماه مبارك رمضان جهت ساماندهی مجالس قرآنی بانوان و تربیت و حضور مدرسین قرآنی و نظارت بر این مجالس انجام شد را باید در مورد ساماندهی مجالس عزاداری بانوان تكرار كرد.

به طور كلی به علت ریشه‌های محكم مذهبی میان مردم منطقه و برگزاری متعدد مجالس مذهبی در طول سال از جمله ایام فاطمیه و دهه‌های اول، دوم و سوم ماه‌های محرم و صفر، به نظر می‌رسد بررسی و آسیب‌شناسی این مراسم به خصوص در مورد بانوانی كه بخش اعظم و مهم این مراسم را تشكیل می‌دهند، امری ضروری است.

در پایان این نكته نیز قابل ذكر است كه مردم جامعه به خصوص خود بانوان در ایجاد یك دیدگاه جدید در مورد بانوان در زمینه‌های مختلف از جمله عزاداری آن‌ها بسیار مؤثر هستند.





داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ شنبه 10 دی 1390 توسط حجت الاسلام والمسلمین محمد حسین زاده