
سوالی از محضر مقام معظم رهبری :
دقت و توجه شرع مقدس اسلام در مورد طهارت و نجاست به چه صورتی است و ...
جواب:
1 - از نظر شرع مقدس، در طهارت و نجاست، اصل بر طهارت اشیاء است. یعنى در هر موردى كه كمترین تردیدى در نجس شدن آن براى شما حاصل شد، واجب است حكم به عدم نجاست كنید.
2 - كسانى كه داراى حساسیت نفسانى شدیدى در مورد نجاست هستند (به این افراد در اصطلاح فقهى وسواسى گفته مىشود)، حتى اگر گاهى یقین به نجاست هم پیدا كردند، باید حكم به عدم نجاست كنند، مگر در مواردى كه نجس شدن یك شىء را با چشمان خود ببینند، بطورى كه اگر فرد دیگرى هم آن را ببیند، یقین به سرایت نجاست پیدا كند، فقط در این موارد باید حكم به نجاست كنند.
استمرار اجراى این حكم در مورد افراد مزبور تا زمانى است كه این حساسیت به طور كلى از بین برود.
3 - هر شىء یا عضوى كه نجس مىشود، براى تطهیر آن، یكبار شستن با آب لولهكشى بعد از زوال عین نجاست كافى است. تكرار در شستن یا فرو بردن آن در آب لازم نیست، و اگر شىء نجس از قبیل پارچه و مانند آن باشد، باید به مقدار متعارف فشار داده شود تا آب از آن خارج گردد.
4 - از آنجائى كه شما به این حساسیت شدید در برابر نجاست مبتلا هستید، باید بدانید كه غبار نجس در هیچ صورتى نسبت به شما نجس نیست و نیز مراقبت از دستهاى كودك چه پاك باشد یا نجس و همچنین دقت در این كه خون از بدن زائل شده یا خیر، لازم نیست. این حكم درباره شما تا زمانى كه این حساسیت از بین نرفته، باقى است.
5 - دین اسلام داراى احكام سهل و آسان و منطبق با فطرت بشرى است، لذا آن را بر خود مشكل نكنید و با این كار باعث وارد شدن ضرر و اذیت به جسم و روحتان نگردید. حالت دلهره و اضطراب در این موارد زندگى را بر شما تلخ مىكند، و خداوند راضى به رنج و عذاب شما و كسانى كه با شما ارتباط دارند، نیست. شكرگزار نعمت دین آسان باشید و شكر این نعمت، عمل بر اساس تعلیمات خداوند تبارك و تعالى است.
6 - این حالت یك وضعیت گذرا و قابل علاجى است. افراد بسیارى بعد از ابتلاء به آن، با روش مذكور از آن نجات یافتهاند. به خداوند توكّل نمائید و نفس خود را با همت و اراده آرامش ببخشید. انشاء الله موفق باشید.
برگرفته از استفتائات مقام معظم رهبری

اما احکام مربوط به عزاداری معمولا در چند بخش مطرح میشود که آنها را در قالب پرسش و پاسخ ارائه میدهیم:
1. ایا سینهزنی یا رفتارهای نظیر آنکه موجب صدمه بدن میشود از نظر اسلام حرام نیست؟
از نظر شرعی، ضررزدن به بدن حرام است اما اینکه چه ضررهایی شرعا حرام محسوب میشوند جای دقت بیشتری دارد مثلا اگر شما برای گرفتن کارت حضور در جلسه کنکور مجبور به ایستادن در صفی طولانی باشید که احیانا در نهایت پر و پایتان حسابی درد بگیرد یا برای پاسکردن دو واحد تربیت بدنی مجبور شوید دهتا بارفیکس با مشقت بسیار بروید و تا دو روز گرفتگی عضلات ساعد و بازو را تحمل کنید یا حتی در هوای سرد زمستان برای خواندن نماز صبح مجبور شوید با آب سرد وضو بگیرید و احیانا دچار عوارض خشکی و پژمردگی پوست بشوید، در همه این موارد به بدنتان ضرر رساندهاید اما عقلا تحمل این ضررهای ناچیز، صحیح و قابل قبول است. بهعبارت دیگر در بسیاری از این موارد این ضررها از دید عقلا ضرر محسوب نمیشود و یا اگر بشود با توجه به هدفی که درپی آن بودید تحملش عاقلانه است. معیار شرع هم همین است یعنی صرف قرمز شدن پوست و امثال آن، از دید شرع ضرر مورد توجه» یا به اصطلاح فقهی معتنابه» محسوب نمیشود و در نتیجه اشکالی ندارد و اگر هم احیانا ضررهایی باشد که انسان در حالت عادی تحمل آن را بر خود روا نمیدارند (مثلا دهساعت همراهی با هیئت با پای پیاده در زمین ناهموار و پر از خاک و خاشاک) به واسطه احیای عزاداری سالار شهیدان که یکی از ضرورتهای مذهب محسوب میشود از نظر شرعی اشکالی ندارد.


دربارة قمهزنی یا سینهزنی با تیغ و امثال آن هم تقریبا مسأله از جهت ضرر و صدمهای که به بدن وارد میشود روشن است اما اگر ادعا شود زخم آن بهطور معجزهآسایی بهبود مییابد و در هرحال از این جهت اشکالی ندارد، باید به یک حکم ثانوی هم توجه داشت و آن اینکه برخی از این رفتارها موجب سوءبرداشت و یا سستشدن مبانی مذهبی در ذهن دیگران یا به اصطلاح وهن مذهب» است که یقینا حرام است چنانکه بعضی از مراجع به این حکم تصریح دارند (استفتاءات مقام معظم رهبری، مسأله 1461)


2. استفاده از ابزار و آلات موسیقی در دستههای عزاداری چه حکمی دارد؟
در اینباره دو بحث متفاوت مطرح است یکی خود آهنگهای مورد استفاده که اگر آهنگهای محرک و مورد استفاده در مجالس لهو و لعب (مجالس گناه و خوشگذرانیهای حرام) باشد حرام است و این ربطی به خود آلات موسیقی ندارد و شامل سبکهای مداحی هم میشود، و دیگری ابزار مورد استفاده که اگر ابزار متداول نظیر طبل و سنج و شیپور باشد که بیشتر در امور نظامی و... بهکار میرود صرف استعمال آنها اشکال ندارد اما اگر آلات مورد استفاده در مجالس لهو و لعب باشد استفاده از آنها حتی اگر بهخودیخود اشکال نداشته باشد (که در بعضی موارد دارد: استفتاءات رهبر مسأله 1164) با این حال بهدلیل عدم تناسب آنها با فضای عزاداری اهلبیتعلیهمالسلام سزاوار دانسته نشده است (همان، مساله 1448).


سایت مقام معظم رهبری
س 1213: آیا خرید و نگهدارى و استفاده از دستگاه گیرنده برنامههاى تلویزیونى از ماهواره جایز است؟ و اگر دستگاه گیرنده مجانى به دست انسان برسد چه حكمى دارد؟
ج: دستگاه آنتن ماهوارهاى از این جهت كه صرفا وسیلهاى براى دریافت برنامههاى تلویزیونى است كه هم برنامههاى حلال دارد و هم برنامههاى حرام، حكم آلات مشترك را دارد. لذا خرید و فروش و نگهدارى آن براى استفاده در امور حرام، حرام است و براى استفادههاى حلال جایز است. ولى چون این وسیله براى كسى كه آن را در اختیار دارد زمینه دریافت برنامههاى حرام را كاملا فراهم مىكند و گاهى نگهدارى آن مفاسد دیگرى را نیز در بر دارد، خرید و نگهدارى آن جایز نیست مگر براى كسى كه به خودش مطمئن است كه استفاده حرام از آن نمىكند و بر تهیه و نگهدارى آن در خانهاش مفسدهاى هم مترتّب نمىشود. لكن اگر قانونى در این مورد وجود داشته باشد باید مراعات گردد.
س 1214: آیا خرید و فروش دستگاه دریافتكننده كانالهاى ماهوارهاى براى گرفتن كانالهاى ماهوارهاى جمهورى اسلامى براى كسى كه در خارج از جمهورى اسلامى زندگى مىكند، جایز است؟
ج: دستگاه مذكور هر چند از آلات مشتركى است كه قابلیت استفاده حلال را دارد ولى چون غالبا از آن بهرهبردارى حرام مىشود و علاوه بر این بهرهگیرى از آن در خانه مفاسد دیگرى را هم در بر دارد، بنابراین خرید و استفاده از آن در خانه جایز نیست، مگر براى كسى كه اطمینان دارد از آن بهرهبردارى حرام نمىكند و نصب آن در خانه نیز مفسده دیگرى را دربرندارد.
| عید غدیر مبارک آداب و سنن عید غدیر خم از نگاه روایات روز عید سعید غدیر یکی از این ایام سرور آل محمد، علیهم السلام، است که به عنوان «عیدالاکبر» نامیده شده، چرا که روز اکمال دین و اتمام نعمتهای پروردگار، به خاطر واقعه غدیر و انتصاب شایسته و بحق حضرت علی، علیه السلام، به امر الهی به جانشینی رسول معظم، صلّی اللّه علیه وآله، است. |
![]() |

امر مقدس ازدواج بر تحقق اهدافی استوار گردیده است که عدم تحقق، آن نافی حکمت ازدواج است. یکی از مهمترین این اهداف، برآورده شدن نیاز جنسی زوجین است.
این نیاز یک حق دو طرفه است که برای زن وشوهر ـ هر دو ـ ایجاد تکلیف می نماید.
مطابق ماده 1103 قانون مدنی؛ «زن و شوهر مکلف به حسن معاشرت با یکدیگر می باشند.»
بنابر عرف جامعه، یکی از مصادیق حسن معاشرت، برآوردن نیاز جنسی همسر است.
ضمن آنکه در بند 29 «منشور حقوق و مسؤولیتهای زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران» (مصوب 31/6/1383 شورای عالی انقلاب فرهنگی) ـ که به عنوان قانون لازم الاجراء در کشور مطرح میباشد- در بیان حقوق زنان در جمهوری اسلامی ایران، چنین اعلام شده است:
« حق و مسؤولیت تأمین، تخصیص، طهارت و سلامت در ارتباط جنسی با همسر قانونی و حق اعتراض قانونی در صورت نقض آنها».
به این ترتیب برآورده شدن نیاز جنسی در زندگی مشترک، از حقوق و تکالیف زن و شوهر تلقی گردیده و از مصادیق حسن معاشرت محسوب میشود و در صورت عدم توجه به آن، هدف ازدواج به مخاطره میافتد.
عرفه ، روزى بسیار با عظمت و باشكوه است . و در این روز و حضور در صحراى عرفات اسرارى نهفته است كه به بعضى از آنها اشاره مى كنیم :
1 - روز عرفه نمودارى از روز قیامت است ؛ زیرا در روز عرفه همه حجاج با رنگها و شغلها و مقامهاى گوناگون در یك مكان اجتماع كرده و به راز و نیاز خداوند مى پردازند. انسان وقتى آن جمعیت عظیم را در صحراى عرفات مى بیند، به یاد صحراى محشر روز قیامت مى افتد.
2 - حجاج پس از اعمال عمره تمتع ، در فاصله زمانى كه با اعمال حج دارند، ممكن است مرتكب گناه و معصیت شده باشند. و نیز كسانى كه حج قران و افراد انجام مى دهند ممكن است در گذشته آلوده به گناه شده باشند، لذا خداوند به آنان فرصتى داده است تا پس از احرام حج ، به صحراى عرفات آمده و استغفار نمایند تا آنان را ببخشد. پس روز عرفه ، روز استغفار و تضرّع به درگاه خداوند است .
شیخ صدوق در كتاب ((اءمالى ))
رسول خداصلّى اللّه علیه و آله فرمود: ((بپرس ))
او چند سؤ ال را مطرح مى كند و درباره سؤ ال نهم مى گوید: چرا خداوند به بندگانش امر نمود تا بعد از ظهر در صحراى عرفات وقوف نمایند؟
چرا میزان دیه زن نصف دیه مرد است ؟ آیا این بدان معناست که ارزش زن معادل نصف ارزش مرد می باشد؟
در تبیین این حکم اسلامی و تفاوت آن در مورد زن و مرد، مهمترین دلیل این است که؛ مسأله دیه صرفاً یک قرارداد اقتصادی است و ملاک ارزیابی انسان نیست.
دیه، یک حساب فقهی است و ارتباطی با اصول مذهب ندارد، مهمترین شخصیتهای اسلامی با سادهترین افراد از نظر دیه یکسان هستند.
دیة مرجع تقلید، یک انسان متخصص یا مبتکر، با دیة یک کارگر ساده در اسلام یکی است، به دلیل اینکه دیه عامل تعیین ارزش نیست و تنها یک ابزار است. معیار ارزش همان است که در قرآن بدان تصریح شده است که «اِنَّ اکرمکم عند الله اتقاکم»2.
یکی از وظایف اصلی مردان، قیام به امر خانواده و انفاق برآنهاست؛ به این معنی که شرعاً هر مردی موظف است تا نیازمندیها و حوایج مادی و اقتصادی اعضای خانواده را بر طرف سازد، هر چند زن از مال دنیا و ثروت مکفی برخوردار باشد.
حال اگر تفاوت اثرگذاری زن و مرد را در شریان اقتصادی خانواده و جامعه به عنوان یک واقعیت بپذیریم، روشن خواهد شد که لطمه مالی که در حاشیه کشته شدن مرد یا نیروی مولد و نانآور خانواده متوجه خانواده می شود، بیش از لطمة مالی است که کشته شدن یک زن برای خانواده به وجود می آورد و فقدان مردی که واجب است نفقة همسر خود را تامین نماید، از صحنة خانواده و اجتماع، از نظر اقتصادی آثار زیانبارتری بر جای می گذارد، تا فقدان یک زن.